استراتژی دریایی یکی از مهم ترین ابعاد استراتژی ملی قدرت های بزرگ به حساب می آید. این مساله اگرچه با تحول ماهوی قدرت در سیاست جهانی، اهمیتی را که آلفرد ماهان در «تاثیر و نفوذ قدرت دریایی در تاریخ» مطرح کرده بود را از دست داده است اما در دو دهه اخیر مجددا به عرصه رقابت ژئوپلیتیک قدرت های بزرگ بازگشته است. در این میان، حوزه ایندوپاسفیک و شکل گیری گروه بندی های جدیدی مانند کواد و آکوس در آن را می توان نقطه عزیمت جدیدی در بازی قدرت های جهانی دانست. در این راستا، این مقاله به این سوال اصلی پرداخته است که حوزه ایندوپاسفیک چه جایگاهی در معادلات ژئوپلیتیک قدرت های دریایی با تاکید بر گروه بندی های کواد و آکوس دارد؟ یافته های این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته نشان دهنده انتقال تدریجی مرکز ثقل اقتصاد و سیاست جهانی از اقیانوس اطلس به اقیانوس هند-آرام است که در پرتو ائتلاف بندی های نظامی و امنیتی جدید به تشدید رقابت و تنش میان قدرت های بزرگ دریایی منجر خواهد شد.

منظور کردن گروه بندی ژنتیکی در مدل های ارزیابی می تواند تفاوت های مورد انتظار در ارزش های اصلاحی حیوانات که به دلیل نامعلوم بودن والدین تخمین زده نمی شود را نشان دهد. هدف از مطالعه حاضر برآورد پارامترهای ژنتیکی و روند ژنتیکی صفات تولیدی (تولید شیر، چربی و پروتئین) گاوهای هلشتاین ایران براساس یک مدل حیوانی بدون در نظر گرفتن (مدل 1) و با در نظر گرفتن گروه بندی ژنتیکی (مدل 2) بود. بدین منظور از اطلاعات صفات تولیدی گاوهای هلشتاین سه شکم زایش که توسط مرکز اصلاح نژاد دام کشور تا سال 1392 جمع-آوری شده بود، استفاده شد. برای حیوانات با پدر و مادر نامعلوم، گروه بندی ژنتیکی براساس سال و جنس تولد انجام گرفت. تجزیه و تحلیل برای صفات در دوره های شیردهی مختلف با و بدون در نظر گرفتن گروه بندی ژنتیکی انجام شده و روند ژنتیکی محاسبه گردید. برای بررسی تغییر در رتبه بندی حیوانات در نتیجه در نظر گرفتن گروه بندی ژنتیکی از همبستگی رتبه ای اسپیرمن استفاده شد. نتایج نشان داد که در نظر گرفتن گروه ژنتیکی در مدل باعث کاهش واریانس ژنتیک افزایشی و وراثت پذیری تمامی صفات شد. رتبه بندی حیوانات با منظور کردن گروه بندی ژنتیکی تغییر کرده و این تغییر برای 10 درصد بهترین نرها نسبت به کل حیوانات، کل نرها و ماده ها بیشتر بود. روند ژنتیکی و صحت برآوردهای ارزش اصلاحی بین دو مدل 1 و 2 دارای تفاوت معنی دار بود. مدل 2 ارزش های اصلاحی با صحت بالاتری و همچنین روند ژنتیکی بیشتری نسبت به مدل 1 داشت. نتایج نشان داد که افزودن گروه-بندی ژنتیکی برای داده هایی با والدین نامعلوم باعث برآورد دقیق تر ارزش اصلاحی می شود.

گل داوودی یکی از مهم ترین گیاهان زینتی است که علاوه بر گل بریدنی، به عنوان گیاه گلدانی و دارویی مورد استفاده قرار می گیرد. در این پژوهش صفات مورفولوژیک از جمله خصوصیات ریشه دهی قلمه ها و ویژگی های مورفولوژیک بوته و تنوع ژنتیکی 50 ژنوتیپ گل داوودی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس تجزیه واریانس داده ها تمام صفات مورد بررسی در ژنوتیپ ها دارای تفاوت معنی دار بودند. نتایج ضریب همبستگی نشان داد که همبستگی مثبت و معنی داری بین ارتفاع ساقه، طول و عرض برگ و تعداد دندانه وجود دارد. به طوری که بیشترین همبستگی (r=+0.90**) بین طول و عرض برگ مشاهده شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد وراثت پذیری عمومی مربوط به طول ساقه و دمبرگ بود (بیش از 80%). نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای ژنوتیپ ها را به 6 گروه تقسیم کرد. دو ژنوتیپ "تکاپو" و "پلونه" در یک گروه جداگانه قرار گرفتند که با ساقه بلند و کمترین تعداد انشعاب کاملا متمایز از بقیه ژنوتیپ ها بودند. در این بررسی تجزیه تابع تشخیص 20 صفت مورفولوژیک، 3 متغیر کانونیک اول در مجموع 89.6 درصد از واریانس کل را شرح دادند. بر اساس نتایج در بین صفات مورد مطالعه تعداد ریشه قلمه، اندازه برگ، طول دمبرگ و ساقه، تعداد انشعاب و تعداد دستک مهم ترین صفات برای تشخیص تنوع ژنوتیپ های داوودی بودند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که استفاده از صفات مذکور برای شناسایی و انتخاب ژنوتیپ های برتر داوودی مفید است. با به کارگیری برخی ژنوتیپ های متعلق به کلاستر A با بوته کوچک و ژنوتیپ های موجود در کلاستر E با گیاهان بزرگ به عنوان والد می توان چرخه جدیدی از به نژادی گل داوودی را آغاز نمود.

هدف این تحقیق گروه بندی گاومیش های استان های آذربایجان شرقی، غربی و اردبیل از بوم جور (اکوتیپ) آذری و استان گیلان از بوم جور شمالی و درنهایت قابلیت جداسازی افراد مناطق مختلف با روش یادگیری ماشین بود. به شمار 258 گاومیش از مناطق مختلف دو بوم جور شمالی و آذری نمونه گیری شد و با استفاده از SNPChip 90K مربوط به شرکت افی متریکس در کشور ایتالیا تعیین ژنوتیپ شد. برای پیش بینی عملکرد روش ماشین بردار پشتیبان برای گروه بندی افراد، دو روش متریک اعتبارسنجی متقابل و سطح زیر منحنی مشخصه ی عملکرد سامانه ی (AUC) اعمال شد. نتایج آزمون اعتبارسنجی متقابل و سطح زیر منحنی برای گروه بندی افراد چهار منطقه به ترتیب 92 و 96 درصد بود که گویای این است که باوجود نزدیک بودن افراد گله های مختلف و سخت بودن جداسازی این افراد، روش ماشین بردار پشتیبان با درستی بالایی، توانایی اختصاص دادن افراد به گله های مربوط به خود را دارد. نتایج آزمون-های اعتبارسنجی متقابل و سطح زیر منحنی مشخصه عملکرد سامانه برای دو بوم جور به ترتیب برابر 96 و 98 درصد بود که نشان دهنده ی قابلیت جداسازی بهتر دو بوم جور است. روش یادگیری ماشین با توجه به این موارد و با پیش بینی هایی که برای گروه بندی هر فرد انجام می دهد می تواند در کنترل کیفیت و کاربردهای ژنتیکی کارآمد باشد.

تنش کم آبی یکی از مهم ترین تنش های محیطی است که باعث کاهش عملکرد گندم در بسیاری از نقاط جهان از جمله ایران می شود. به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های گندم نان بهاره از نظر برخی صفات مورفولوژیک و عملکرد دانه، 100 ژنوتیپ گندم نان بهاره از نظر 16 صفت مورفولوژیک و عملکرد دانه در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم گچساران در شرایط مزرعه در سال زراعی 1400-1399 مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس تنوع بالا و معنی داری را در هر دو شرایط بدون تنش و تنش کم آبی نشان داد. ژنوتیپ 11 متحمل ترین ژنوتیپ با منشأ جغرافیایی کشور نپال و ژنوتیپ 47 واجد کمترین میزان STI نسبت به تنش کم آبی با منشأ جغرافیایی کشور چین بود. طول ریشک بیشترین درصد ضریب تنوع ژنوتیپی را در هر دو حالت تنش کم آبی (96.05) و بدون تنش (66.49) داشت. بالاترین میزان وراثت پذیری در هر دو شرایط محیطی بدون تنش و تنش کم آبی به ترتیب مربوط به صفات تعداد میان گره (99.72%) و تعداد برگ در ساقه (98.60%) بود. نتایج تجزیه خوشه ای ژنوتیپ های مورد مطالعه در هر دو شرایط محیطی را در شش گروه مجزا و متفاوت قرار دارد، به طوری که بیشترین تفاوت فاصله ژنتیکی و عملکرد دانه در هر دو شرایط محیطی بین خوشه اول و ششم مشاهده گردید؛ بنابراین می توان در برنامه های تلاقی و همچنین مطالعات ژنتیکی (نظیر جوامع نوترکیب و نقشه یابی ارتباطی) و نیز بالا بردن میزان هتروزیس از ژنوتیپ های اولین کلاستر با 1 ، 29، 28، 75، 52، 47، 2، 4، 10، 9، 14، 13، 36 و 35 پراکنش جغرافیایی نامنظم از چند کشور آمریکا، نپال، ایتالیا، چین، هند، پرتغال، انگلستان و افغانستان و آخرین کلاستر با ژنوتیپ های 71، 94، 99، 97، 100، 93، 95، 69 و 98 با پراکنش جغرافیایی اکثراً ایران بودند که می توان در شرایط تنش کم آبی استفاده نمود.

تعداد 38 توده و رقم مهم هندوانه از مناطق مختلف کشور جمع آوری و پس از آماده سازی خاک، در مزرعه تحقیقاتی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار کشت شد. به منظور بررسی تنوع ژنتیکی، DNA از برگ استخراج و واکنش زنجیره ای پلیمراز با استفاده از 14 جفت آغازگر SRAP بهینه شد. تعداد 136 باند چندشکل به دست آمد، که جفت آغازگر EM10-Me4 با تعداد نوزده باند و جفت آغازگرهای EM16-Me4 و EM16-Me4 با تعداد هفت باند به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد باند چندشکل را ایجاد کردند. محتوای اطلاعات چندشکل (PIC) در این تحقیق بین 0.20 تا 0.32 و میزان تنوع ژنی بر اساس شاخص نی از 0.17 تا 0.28 به دست آمد. تجزیه تابع تشخیص خطی فیشر نشان داد که روش UPGMA و با انجام صحت گروه بندی در حدود 90 درصد، مناسب تر از دیگر روش های تجزیه خوشه ای است. تجزیه خوشه ای بر اساس روش جاکارد توده های تحت مطالعه را در پنج گروه مجزا قرار داد. تجزیه به مختصات اصلی نشان می دهد که مولفه های اول و دوم 92.5 درصد از تنوع به دست آمده را توجیه می کنند که خود نشان دهنده توزیع مناسب نشانگرها در کل ژنوم است.

استفاده از مدل دام با گروه بندی ژنتیکی برای تجزیه و تحلیل برخی صفات تولید مثلیاستفاده از مدل دام با گروه بندی ژنتیکی برای تجزیه و تحلیل برخی صفات تولید مثلی گاوهای هلشتاین ایران گاوهای هلشتاین ایران

به گزینی ژنوتیپ های گیاهان دانه روغنی ارزشمند مانند کنجد به علت محدودیت تولید روغن خوراکی در کشور ضروری است. به منظور بررسی عملکرد، اجزای عملکرد و تعیین مهم ترین صفات مؤثر بر عملکرد 20 ژنوتیپ کنجد، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 1400 اجرا شد. نتایج نشان داد که ژنوتیپ های افغان1، افغان3 و افغان5 بیشترین تعداد کپسول در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و زیست توده را به خود اختصاص دادند. همچنین نتایج حاصل از همبستگی بین صفات نشان داد که عملکرد دانه به­ترتیب با تعداد کپسول در بوته (**53/0=r) و وزن هزار دانه (**42/0=r) همبستگی مثبت و معنی داری دارد. بر اساس نتایج تجزیه به عامل ها، سه عامل درمجموع 1/83 درصد از تغییرات موجود در کل داده ها را توجیه کردند. عامل اول (7/57 درصد) و دوم (2/15 درصد) بیشترین تغییرات واریانس داده ها را توجیه کردند. از این دو عامل، به منظور به دست آوردن پراکنش و شناسایی ژنوتیپ های برتر استفاده شد. همچنین باتوجه به نتایج تجزیه خوشه ای بر اساس عملکرد و اجزای عملکرد، ژنوتیپ های مورد بررسی در سه گروه دسته بندی شدند که ژنوتیپ های گروه سوم (افغان1، افغان3، افغان4، افغان5 و افغان7) ازنظر اکثر صفات مورد بررسی میانگین بالاتری در میان سایر گروه ها و همچنین میانگین کل ژنوتیپ ها داشتند؛ بر اساس این نتایج می توان عنوان کرد صفات تعداد کپسول در بوته و وزن هزار دانه ازجمله صفات بسیار مؤثر در عملکرد کنجد بوده و ازآنجایی که عملکرد بالا یکی از اهداف مهم اصلاحی در کنجد است؛ بنابراین ژنوتیپ هایی با این خصوصیات را می توان به عنوان ژنوتیپ های برتر معرفی کرد.

از آنجا که تولید بذر هیبرید نیار به انتخاب و تلاقی لاین های خالص مطلوب دارد لذا شناسایی لاین هایی با خصوصیات ژنتیکی مناسب یکی از اهداف اصلاح گران گیاه می باشد. در این مطالعه از نشانگر ISSR (Inter-simple sequence repeat) به منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی 100 لاین خالص ذرت استفاده شد. 16 آغازگر مورد استفاده، 81 مکان ژنی را تکثیر کردند که از بین آن ها 78 مکان ژنی (% 12/95) چندشکل بودند. آغازگرهای UBC825 و UBC811 به ترتیب بیشترین (8 مکان) و کمترین (2 مکان) تعداد مکان چندشکل را تولید نمودند. مقادیر میزان اطلاعات چندشکل (polymorphic information content) (PIC) از 152/0 (آغازگر UBC867) تا 365/0 (آغازگر A12) متغیر بود و میانگین آن 213/0 به دست آمد. تجزیه خوشه ای بر اساس ضریب تشابه Jaccard و الگوریتم Complete linkage لاین های مورد بررسی را در 3 گروه اصلی قرار داد. تجزیه واریانس مولکولی با استفاده از نشانگرهای ISSR نشان داد که 9 درصد تنوع به تنوع بین گروهی و 91 درصد به تنوع درون گروهی مربوط می شود. نتایج حاصل نشان داد که نشانگرهای ISSR قادرند چندشکلی بالایی را نشان دهند و از این رو ابزار مفیدی برای انگشت نگاری و دسته بندی ژنوتیپ های ذرت در گروه های مختلف به شمار می روند. از این ویژگی می توان در تعیین گروه های هتروتیک و پیش بینی هتروزیس در تولید بذر ذرت هیبرید استفاده نمود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.